| 10.
De positie van de mens in zijn omgeving
Is een gezonde omgeving voorwaarde nummer
een voor de kwaliteit van het denken?
Is eigen nieuwsgierigheid en natuurlijke aanleg voldoende om denkend om te
gaan met je omgeving?
Hen je hulp, aanmoediging, beloning nodig?
Zou je kunnen leven zonder onverwachte gebeurtenissen?
Wat heb je liever: een standvastig of een wispelturig karakter?
Welk karakter heeft de samenleving liever?
Waarom gebeuren in vreemde culturen dingen die voor ons onzinnig zijn?
Hebben we vaste regels voor wat we moeten doen of zullen we altijd in het
ongewisse blijven over wat goed is?
Waarom zijn de mensen gewelddadig als ze geneigd zijn hun grenzen te
overschrijden?
Zoek jij voor je problemen harmonische oplossingen?
In welke gebeurtenissen kunnen mensen zelf ingrijpen?
Welke gebeurtenissen overkomen hen?
Wat maakt volgens jou mensen tot mensen?
Pik jij gemakkelijk volkswijsheid op?
Heb jij inzicht in jezelf?
Bezit iemand het ware inzicht?
Waarom hebben mensen de neiging zichzelf centraal te stellen?
Waarom zijn zoveel mensen niet geïnteresseerd in politiek?
Weet je al wat onthaasting betekent?
Vind je dat ieder individu zich moet kunnen ontplooien zonder bemoeizucht
van anderen en betutteling door de staat?
Waarom schieten de mensen zo vaak tekort?
Wat leer je van de tv?
Heeft de tv een slechte invloed op jou?
Verveel jij je als alles z'n gangetje gaat?
Bemoei jij je graag met de buren?
Zit het grootste deel van de mensheid zich thuis te vervelen?
Zou jij je hele leven lang rustig thuis kunnen blijven zitten?
Ben jij iemand die voor een betoging graag de straat opgaat?
Kan een politicus ook hulpverlener zijn?
Zou jij een mensenredder willen zijn?
Ben je een wereldburger als je zit te internetten?
Wat kunnen we het beste doen in het belang van de hele mensheid?
Vind je onze (westerse) manier van leven verspillend en op uiterlijk
vertoon gericht?
Vind je ook dat alle idealisten dromerige figuren zijn?
Welke mensen zien de wereld naar de verdommenis gaan?
Leven wij in een meritocratische samenleving?
Is je leven maakbaar of bepalen anderen hoe je later zal leven?
Waarom houdt het publiek zo van schandaaltjes?
Is de grote massa dom?
Mag geluidshinder in een democratie?
Is de wereld doof geworden voor kritische geluiden?
Heeft burgerlijk fatsoen een donkere zijde?
Kom jij op tegen haatdragendheid en de minachting van anderen?
Beschik jij over de moed om wanneer het nodig is, inzet te tonen?
Wat vind je van een rechtvaardige verdeling van alle bezittingen (privé
en publiek)?
Beïnvloedt de samenleving de manier waarop je denkt?
Hebben machtige personen een andere manier van denken dan gewone mensen?
Gebruiken de rijken hun denkkracht alleen maar om hun eigen belangen
veilig te stellen?
Maakt de samenleving gebruik van haar macht (bijvoorbeeld: onderdrukking)
om zichzelf te handhaven?
Beschouw je vreemdelingen als potentiële vrienden of vijanden?
Wordt in onze samenleving het publieke terrein uitgebreid ten koste van
het private?
Zal de private levenssfeer op een dag verdwijnen?
Is er een verschil tussen staat en samenleving?
Waarom hebben we eigenlijk wetten nodig? |
10.
De positie van de mens in zijn omgeving (vervolg)
Komt het door de drang tot zelfhandhaving
dat de mensen elkaar als vijanden beschouwen en oorlog met elkaar voeren?
Beschikken wij over slechte aandoeningen die alleen door de rede
gecorrigeerd en beheerst kunnen worden?
Laten de mensen zich vaker leiden door hun instincten dan door hun rede?
Brengen de mensen die de wetten overtreden de veiligheid in de samenleving
in gevaar?
Heeft iedereen het recht op grond van zijn eigen oordeel, zijn macht tot
zelfhandhaving te gebruiken?
Zou jij niet meer rechten opeisen voor jezelf dan je aan anderen zou
toestaan (ten koste van jou)?
Wanneer ben je vergevensgezind?
Wanneer ben je dankbaar?
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat alle mensen rechtvaardig, humaan en
redelijk worden?
Is het belangrijkste doel van de staat, vrede en veiligheid garanderen?
Kunnen mensen zichzelf zomaar beperkingen opleggen?
Hoe kunnen we het best de macht van de overheid en van de
kapitaalbezitters beteugelen?
Kan jij met gemak de mogelijkheden die de staat je biedt op
het gebied van economie, onderwijs en techniek aangrijpen?
Waarom kunnen sommigen dat niet?
Wat gebeurt er met de mensen die het niet kunnen?
Kan welvaart alleen ontstaan als individuen hun economische belangen
ongestoord kunnen najagen?
Berust de handel en de economie op eigen belang of op algemeen belang?
Bepalen machts- en bezitsverhoudingen de gedachten van alle mensen?
Kan een individu de wetten aan zichzelf opleggen en zichzelf corrigeren,
wanneer dit nodig is?
Bestaat er een algemene wil die uitgaat boven de individuele wil?
Kan een egoïst d.m.v. een maatschappelijk contract veranderen in een
morele (goede) burger?
Zijn egoïstische belangen de oorzaak van tegenstellingen tussen mensen?
Wat kan een individu zonder medemensen bereiken?
Zijn medemensen slechts middelen die het individu ten dienste staan voor
het bereiken van zijn zelfzuchtige doelen?
Is staatsegoïsme mogelijk?
Bestaat de ideale staat?
Is er solidariteit in onze samenleving?
Leven wij in twee werelden omdat de wereld is gescheiden in
staat en samenleving?
Is er een oprecht en een schijnleven mogelijk in een staat?
Leven wij in een schijnwereld waar de meeste mensen worden gebruikt als
middel?
Hoe is het mogelijk dat men in onze welvaartsstaat niet zelden net boven
of zelfs onder de armoedegrens moet leven?
Leven wij in een verzorgingsstaat die elke burger van de wieg tot het graf
begeleidt en steunt?
Ligt het hoogste goed van de gewone burgers in het doen van hun werk en
het zorgen voor hun kinderen?
Kan je beter een gevoelloze dan een betrokken toeschouwer zijn?
Beschik jij over een oerpersoonlijkheid die bedekt is met een schil zodat
je je kan handhaven in de samenleving?
Kan je een samenleving ziek of afgerond noemen?
Kan een meisje zich macho gedragen?
Zou jij het een stuk gemakkelijker hebben met jezelf als je meer dan
genoeg geld op je bankrekening had staan?
Stel, het jongetje/meisje dat jij op de middelbare gepest hebt, wordt
jaren later personeelsdirecteur bij het bedrijf waar jij solliciteert (je
hebt het werk echt nodig!), zou je eerlijk kunnen zeggen waarom je
hem/haar vroeger hebt gepest als hij/zij daarover zou vragen? Hoe zou je
je voelen? |
11.
Gevoel en verstand (en angst)
Waar zit je verstand?
Waarom word je aangespoord om je verstand te gebruiken?
Ben je intelligent als je jezelf kan behelpen?
Wat moet je kunnen om een probleem op te lossen?
Wat is belangrijker: de oplossing van het probleem of de manier waarop je
tot de oplossing bent gekomen?
Wat is het verschil tussen formeel en praktisch denken?
Wie heeft het meeste succes in de samenleving: de denker of de voeler?
Weet je beter wat goed is, als je verstandig bent?
Zijn gevoel en verstand elkaars tegenpolen?
Wat is het verschil tussen dom en dwaas?
Welke mensen kunnen niets goeds doen? (en zelfs niet voor zichzelf)
Wat is het domste dat je kunt doen?
Zijn alle intellectuelen intelligent?
Waaraan herken je domme mensen?
Wanneer is je hoofd zo lek als een mandje? Kun je het lek stoppen?
Verbreekt het bewustzijn het evenwicht tussen behoefte en bevrediging?
Is het verstand telkens weer bezig met het herstellen van
het verbroken evenwicht tussen persoon en werkelijkheid?
Ben je weleens bang voor jezelf?
Overschatten mensen zichzelf vaak?
Ben je in staat je positie te verbeteren door gebruik te maken van de
rede?
Heb je veel verbeeldingskracht? Gebruik je die ook om ideeën te vormen?
Kun je meer begrijpen als je je denkkracht blijft ontwikkelen?
Hoe kun je zo lang mogelijk jezelf blijven ontwikkelen?
Wat is het grote gevaar van vaststaande antwoorden?
Bieden vaststaande antwoorden zekerheid?
Kan je gelukkig zijn met vaststaande antwoorden?
Kan je elke vraag die je wil stellen, wel stellen?
Kan je iets met je verstand weten maar met je gevoel toch niet bevatten?
Kan je met een vraag iemand kwetsen of beledigen?
Kunnen gevoelens worden afgedwongen?
Kan je mettertijd leren je gevoelens niet meer te uiten?
Wat zijn de mensen eerder: openhartig of vooringenomen?
Is bang zijn nuttig?
Is geen angst kennen gevaarlijk?
Waarom is het belangrijk te leren niet te schrikken van je angsten?
Welke angsten zijn er?
Kan je bang worden van je eigen fantasie?
Ben je gevoeliger voor angst als je een sterker ego hebt, of juist
omgekeerd?
Wordt de stevigheid waarmee je in het leven staat bepaald door jezelf of
door je omgeving?
Kan je over slechte ervaringen heen groeien?
Ben je angstig als je niet aan de normen van je eigen geweten kan voldoen?
Wat heb je liever: een opvoeder die strenge eisen stelt of eentje die
alles goed vindt?
Waar komen de eisen die je aan jezelf stelt vandaan?
Vind je jezelf braaf?
Heb je een morele rem nodig?
Hoe voel je je als je tegen je eigen geweten in handelt?
Is dit juist: hoe verstandiger je bent hoe beter je weet wat goed is?
Is je omgeving angstbevorderend of juist angstremmend?
Hoe voel je je als niemand je te hulp schiet?
Hoe voel je je als je jezelf niet kan beheersen?
Waarom maken mensen monsters?
Kan kennis pijn doen?
Is het belangrijk om een schuldgevoel te hebben?
Heb jij knopen in je verstand die je niet kan ontwarren?
Waarom zijn woorden als 'gevoelig' en 'emotioneel' grote complimenten en
'rationeel' juist niet?
Kun je minder weten als je minder goed functionerende hersenen hebt (op
het strand/vocht)? |