Filosoferen met kinderen - Suggesties -18 jaar

Filosoferen met kinderen

SUGGESTIES -
VRAGEN VOOR JONGVOLWASSENEN VANAF 18 JAAR

Home Inleiding Socrates Onderwijs Vragen Suggesties Quizzen Voorbeelden Tekeningen Verantwoording Links
voor kinderen vanaf 7 jaar voor jongeren vanaf 12 jaar Quizzen	Extra regel voor dit vraag- en antwoordspel, dat ook individueel gespeeld kan worden (voor een denkbeeldige spiegel bijvoorbeeld, of dit scherm): Worstel minimaal twee minuten met elke vraag en vul deze tijd al gedachtekronkels ontrafelend of - wat nog beter is - al logische gedachteconstructies opbouwend die min of meer leiden tot voorlopige conclusies (filosoferen moet eerder kunstig blijven dan een streven naar de verwezenlijking van het ideaal van strenge wetenschapsbeoefening: de fut moet er wel in blijven, hoor!). Op deze bladzijde staan de vragen nog niet gerubriceerd. Gebruik Ctrl F om een sleutelwoord te zoeken ....
Kan je alle kennis bezitten ? (al is het maar voor even…) Leidt ons streven naar kennis tot een volledig zelfbewustzijn? Is absolute kennis mogelijk? Beschik je over vaste ideeën? Acht je jezelf in staat je eigen eenkennigheid te overkomen? Wat is actief en zelfstandig leren? Absorbeer jij al je lees- en leerstof? Hoeveel kennis krijg jij in je hoofd? Waar ligt de scheiding tussen degene die kent en hetgeen deze persoon kent? Is er een scheiding tussen geloof en rede? Wanneer verkeer jij in de waan? Wat is een misvatting? Is een filosofie zonder misvattingen mogelijk? Ben jij op weg naar de Waarheid? Hoe weet je wat je weet? Hoe is kennis mogelijk? Wat kan je weten? Wat kan je nooit weten? (al hoop je van wel…). Wat zijn het Ware, het Goede en het Schone? Kan iedereen vrij zijn? Moet je jezelf volledig kunnen geven aan de staat? Kan je het staatsbelang zowel dienen als veranderen? Doe jij alles voor anderen van wie jij wil dat ze ook alles voor jou doen? Doe jij iets dat tegen je persoonlijke belang ingaat? Wat zegt de kritische stem in jou? Kan jij leven volgens de letter van de wet? Hoe krijg je inspiratie? Heb je revolutionaire ideeën? Waarom houdt je omgeving je soms tegen? Hoe kan je inspiratieloze geestdode instellingen veranderen? Is de staat alleen maar een mechanisch ding? Wat is een idee? Kan je leven zonder staat? Is de vrije gedachte het begin van elk harmonieus sociaal bestaan? Is de waarheid alleen via redeneren te bereiken? Wat is historische waarheid? Is de tegenstelling 'geloof-rede' werkelijk onoverkoombaar? Wat kan het bewustzijn bevrijden? Ben jij bezig je privédomein van innerlijke vrijheid uit te breiden? Wat is beter: innerlijke of externe vrijheid? Gaat elke gedachte vergezeld van een beeld? Is de zuivere gedachte beeldloos? Kan een gedachte zichzelf denken? Is de zuivere waarheid ook zonder beeld? Kan subjectiviteit absoluut zijn? Is er iets dat de aanwezigheid van object en subject garandeert? Bestaat absolute kennis? Is er een ladder boven onze beperkte onmiddellijke kennis uit? Is filosoferen een circulaire activiteit? Hoe lang is de brug van dagelijkse kennis naar wetenschap? Is filosoferen meer alleen maar een aangenaam tijdverdrijf? Voltrekt het denken zich in verschillende fasen? Leidt de geschiedenis van het denken naar een steeds hoger niveau? Is er een geschiedenis van het vergeten? Is filosoferen een reis van reflectie en zelfontdekking? Wanneer begint zelfbewustzijn? Zou je,als je alleen maar afgaat op je herinnering, veel kunnen weten? Kan je jezelf alleen maar realiseren als je denkt in totalen en niet in fragmenten? Is de mensheid bezig zichzelf te realiseren? Kan elk bewustzijn een zelfbewustzijn worden? Hoe kan je ware van valse kennis onderscheiden? Is zelfbewustzijn het hoogste dat de mens kan bereiken? Moet je om van je omgeving bewust te zijn je eerst bewust zijn van je eigen bewustzijn? Is zelfbewustzijn hetzelfde als subjectiviteit? Wie van de meester en de slaaf heeft het beste idee van zelfstandigheid? Ben jij weleens een object? Ben jij weleens een middel tot een doel? Ben je bezig met je strijd voor erkenning? Streeft de filosoof naar absolute kennis? Kan een geest absoluut zijn? Kan je leren filosoferen? Kan je filosofie onderwijzen als wiskunde? Gaat kennisvorming als een spiraal omhoog, waarbij al het voorafgaande wordt opgeslagen? Ben je bij kennisvorming op weg naar het Totale? Zal er ooit een theorie zijn die alles kan verklaren? Zal er ooit een theorie zijn die alle kennis met elkaar verbindt? Denk je weleens zo diep dat je gedachten gaan zweven? Denk je weleens zo diep dat je niet meer begrijpt wat je denkt of zegt? Hoe kan je het dagelijkse oppervlakkige denkwerk doorbreken? Wat is een voor- en een nadeel van positief denken? Wat is een voor- en een nadeel van negatief denken? Wat bereik je als je je altijd maar afzet tegen het Gewone? Hoe hebben tegenstellingen met elkaar te maken? Kunnen tegenstellingen elkaar opheffen? Leiden elkaar opheffende tegenstellingen naar hogere kennis? Wat bereik je eigenlijk met abstract denken? Bestaat elk individu uit een universeel en een bijzonder iets? Denk jij analytisch of dialectisch? Beschouw jij de werkelijkheid als een geheel? Leidt filosofie tot beeldloze begripsvorming? Waarom kan je bepaalde kunstuitingen niet begrijpen? Begint kunst bij de overwinning van de geest over de materie? Is een kunstwerk pas schoon als er een hoge mate van opbouw uit spreekt? Is in een gedicht het woord het dichtst bij het idee of de inhoud? Is taal een voertuig tussen de wereld en je hoofd? Is taal het draagvlak van alle gedachten? Is filosofie de hoogste vorm van alle kunsten en religies? Wat is tot nu toe de zuiverste waarheid? Richt jouw denken zich op een harmonie? Heeft een compleet zelfbewustzijn heel het onbewuste opgeslokt? Is een compleet zelfbewustzijn hetzelfde als absolute kennis? Wat is het eindpunt van een geslaagd denkproces? Bezit je zo goed als volledige kennis als je al je fouten kent? Moet je van jezelf vervreemden om jezelf te leren kennen?	Ben je juist schoon van binnen als je lelijk van buiten bent (en omgekeerd)? Kan je liefde zien? Hoe weet de ander dat je op hem/haar verliefd bent? Wat is het verschil tussen modeldenken en filosoferen? Hoe weet je nu of een model klopt? Kan een bedrijfsfilosofie verheven worden tot een religie? Hoe zit het met de culinaire kennis van de fastfoodklant? Wat veroorzaakt een armzalig sociaal verkeer? Zijn we het contact met ons voedsel aan het verliezen? Is het verschil tussen kind en volwassene een van onze belangrijkste beschavingskenmerken? Heeft de consumptiemaatschappij er baat bij als we blijven steken in de fase van de ongeremde begeerte? Kan iemand ongeremd en dwangmatig aan wijsbegeerte doen? Zijn de volwassenen volgzame consumenten geworden die zijn blijven steken in het puberale stadium? Is goede smaak universeel? Waarom is roem een van de felst begeerde goederen? Hoe groot kan de noodzaak zijn jezelf te bevestigen? Kan je jezelf alleen maar bevestigen door je je tegen anderen af te zetten? Voor wie is het nastreven van roem een obsessie? Kan je jezelf gelukkig prijzen als je niet beroemd bent? Wil je beroemd zijn om wille van het beroemd zijn of om wille van het geld dat het oplevert? Begrijp jij die schatrijke mensen die bekendheid vermijden? Waarom spelen zo veel mensen mee in de lotto terwijl de kans op winst zo enorm klein is? Is het leven geen vergeefse moeite geweest als je altijd al beroemd hebt willen worden? Ben je beroemd als je de Nobelprijs hebt gewonnen? Is een bokser op een andere manier beroemd dan een geleerde? Is de wereld geordend volgens het principe van de eerlijke beloning? Vind jij het onrechtvaardig als jij niet beroemd wordt en je buur, die precies hetzelfde doet, wel? Staat het verstand machteloos tegenover ijdelheid en eigenliefde? Kan je iemand die zichzelf belachelijk maakt, aan het verstand brengen dat hij/zij zichzelf belachelijk maakt? Bevordert godsdienst de menselijkheid? Heb je weleens een stout vermoeden? Berust de waarheid op menselijke conventies? Wanneer is de waarheid in overeenstemming met de werkelijkheid? Waar is een royalty watcher toch mee bezig? Moet je jezelf aan democratische controle onttrekken als je daartoe de kans krijgt? Kan een gelukkig leven tot stand komen als je alleen maar helder denkt? Wie wil er nou eeuwig jong blijven? Kan je van iemand houden omdat ze fraaie ogen heeft en een gracieuze gestalte? Kan je van hem/haar houden omdat je door die ander zo in de watten wordt gelegd? Hoe oud moet je zijn om werkelijk verliefd op elkaar te kunnen zijn? Kan je er na twintig jaar achter komen dat je nooit echt van je partner hebt gehouden? Wie scoort het hoogst op je verlanglijstje? Duurt liefde kort? Kan je van iemand houden en tegelijk egocentrisch zijn? Zie je alleen maar de mooie eigenschappen van die ander van wie je houdt? Kunnen honden van elkaar houden? Kunnen planten van elkaar houden? Moet je slim zijn om te kunnen liegen? Richt je liefde zich op een bepaalde soort mensen of op een specifiek individu? Moet je jezelf van emoties bevrijden om echt van iemand te kunnen houden? Wanneer verflauwt je liefde? Zitten er in de taal bepaalde tekens die naar niets verwijzen? Hoe kan een algemeen begrip (bijv. 'paard') verwijzen naar een individueel paard? Klets je uit je nek als je in algemene termen spreekt? Is het algemene van paard in het paard zelf? Kan je met de rede en de ervaring bewijzen dat de wereld niet door God is geschapen? Wat is het verschil tussen redelijke en geopenbaarde kennis? Kan je een geloofswaarheid bewijzen? Kan je bewijzen dat een geloofswaarheid nonsens is? Kom je met het causaliteitsdenken noodzakelijk bij een eerste oorzaak die zelf niet is veroorzaakt? Wanneer zou je zeggen: 'ik kon niet anders!'? Is de vraag 'waarom heb ik vijf vingers' een filosofische vraag? Waarom komen sommige mensen nooit hun afspraken na? Zijn er eigenschappen die je nu eenmaal hebt en waar je niets meer aan kan veranderen? Heb je een vast omschreven persoonlijkheid? Ben je wat je doet of doe je wat je bent? Vlucht je weleens voor je vrijheid? Zit er, als je computert, aan je bewustzijn een lichaam vast? Is het lichaam een stuk gereedschap van het bewustzijn? Houden sociale belemmeringen je bevrijding tegen? Ben je pas vrij als iedereen om je heen vrij is? Laat het lot van andere mensen jou onverschillig? Kan je tegen de ander zeggen wat hij/zij met zijn vrijheid moet doen? Kan je in iemand anders zijn hoofd kijken? Kan je de vrijheid voor iemand veroveren of is dat wat iedereen zelf moet doen? Is vrij zijn je eigen leven leiden? Is vrij zijn ontdekken wat voor een mens je wil zijn? Is vrij zijn je leven bewust zo besturen dat je je ideaal steeds beter benadert? Kan een theorie de blauwdruk leveren voor de ideale samenleving? Neemt de mens een bijzondere plaats in de kosmos in? Kan de mens alleen maar tot inzicht komen in het wezen der dingen als hij zich af en toe onthecht van de levensdrang? Bestaat de mens pas echt in dat ene eenzame moment wanneer hij zijn eigen leven tracht te overzien? Zijn controleerbare uitspraken de enige zinvolle die je kan maken? Is een smoesje een ware uitspraak? Is vluchtgedrag moreel verwerpelijk?	Kan een misdaad gerechtvaardigd worden? Is de realisering van je vrijheid een persoonlijke of een sociale aangelegenheid? Ben je pas een individu als je echt betrokken bent bij de samenleving? Is in de toekomst vrijheid voor iedereen mogelijk? Is jouw idee van vrijheid individualistisch, historisch of sociaal? Woedt er diep in je een innerlijke strijd tussen plichtsgevoel en egoïstische neigingen? Hoe wordt een biologische behoefte een sociaal aanvaardbaar persoonlijk verlangen? Is het belangrijk dat iedereen kan voorzien in zijn eigen economische behoeften? Is de samenleving in staat al jouw behoeften van een bevredigend antwoord te voorzien? Dienen overheidsinstellingen ook weleens jouw persoonlijke doel? Heeft zelfbelang alleen maar desastreuze sociale gevolgen? Is iedereen aan het vervreemden van de moderne samenleving? Zit de staat vol fouten? Wat moet de filosofie de mensen leren? Is de wording van de staat tegelijkertijd haar structuur? Ben je het product van je eigen persoonlijke geschiedenis? Hoort de filosofie thuis op het marktplein? Kan het filosoferen je bevrijden van angsten en twijfels? Zit er in het verloop van de geschiedenis een zekere logica? Zit er achter het verloop van de geschiedenis het idee van vrijheid? Verwerft de mensheid historisch gezien steeds meer vrijheid? Is vooruitgang het ontvouwen van de geest naar de Vrijheid toe? Leidt vooruitgang ons ver weg van de natuur? Zit er een geest in de natuur? Zijn de geest en de natuur in jou elkaars tegengestelden? Trekken de geest en de natuur elkaar aan of stoten ze elkaar af? Is de natuur met behulp van de wetenschap volledig te beschrijven en te begrijpen? Is een compleet antwoord mogelijk? Zit er iets groots, machtigs en absoluut achter filosofie, kunst en godsdienst? Is Schoonheid de zuivere verschijning van het Idee aan de zintuigen? Bestaat schoonheid dankzij de samenwerking tussen verstand en zintuigen? Toont de meest verfijnde kunst ons wat onvoorwaardelijk is? Gaat de tijd voor iedereen even snel voorbij? Vind je een militaire parade leuk of eng? Welke geheime kracht zit achter alles verborgen? Geef je je vrije wil op als je gehoorzaamt? Laten slimme kinderen zich door niemand meer iets wijsmaken? Is discipline dwaas of noodzakelijk? Heb je ooit een idee gehad dat zo nieuw was dat je het zelf nog niet goed begreep? Hoe groot is jouw plichtsbewustzijn? Vind jij een bodybuilder mooi of lelijk? Hebben bodybuilders hersenen als een erwtje? Wat is belangrijker: wat je doet of wat je denkt? Zijn jouw gedachten jouw gedachten wel? Waar komen de natuurwetten vandaan? Wie maakt het gemakkelijke moeilijk? Wie maakt het moeilijke makkelijk? Zit er een hogere, altijd creatieve ik in jou? Hoe kan je je eigen bewustzijn verruimen? Hoe breed is jouw gezichtsveld? Waardoor wordt jouw bewustzijn vernauwd? Houdt je werkelijke ik zich achter een masker verscholen? Moet je je ik verbergen om te kunnen samenleven? Zijn al jouw emoties echt? Word je door de media gemanipuleerd? Waarom laat iedereen zich zo door de media meeslepen? Waarom is die enkeling die zich niet door de media laat meeslepen, zo boos? Is het grote publiek gemakkelijk te beïnvloeden? Laat jij je gemakkelijk door gevoelens meeslepen? Kan je gemakkelijk bij jezelf naar binnen kijken om jezelf te kennen? Zijn filosofen wereldvreemde types? Kan muziek je in vervoering brengen? Wat ervaar jij van binnen als je naar je favoriete muziek luistert? Wat is een walkman-ego? Kan je door muziek jezelf beter begrijpen? Bepaalt de muziekindustrie het verlangen van het publiek? Welke beelden blijven in je hoofd ronddansen? Wat is het verschil tussen een gekloonde en een echte mens? Moet het leven een kunst zijn? Wat is belangrijker: zorgen voor jezelf of zorgen voor de ander? Is de techniek een dictator die de mens tot slaaf maakt? Zorgt de techniek ervoor dat we formeler worden en minder gevoelens hebben? Kan je iets menselijks in de techniek ontdekken? Kan de samenleving met computers geregeerd worden? Zou jij zonder auto of tv kunnen? Is het waar dat onze cultuur maar een doel, nl. consumptie, dient? Kan je iets met filosofie? Is technologie kil en koud? Kan je dubbelzinnig zijn? Zou je een goed voetballende robot kunnen ontwikkelen? Zou je computerprogramma kunnen ontwikkelen dat regeringsleiders wijze raad geeft? Hoe kan je ervoor zorgen dat het genot toeneemt en de pijn afneemt? Wat vind jij subliem? Waarom zeg jij tegen iemand: doe eens normaal? Wie is de normaalste persoon op aarde? Wie is de apartste persoon op aarde? Ben jij altijd en overal normaal? Ben je soms bijzonder? Ben je weleens een vreemdeling voor jezelf? Doe je weleens gek? Hoe kunnen we de toekomstige generaties nodeloos leed besparen? Kan een zedenprediker schijnheilig zijn? Wat vind je van een belastingheffing in de welgestelde wijk ten bate van het arme getto? Wat ondermijnt de individuele verantwoordelijkheid? Liegen en bedriegen de rijken vaker dan de armen? Stelen de armen vaker dan de rijken? Wat is volgens jou de belangrijkste vraag die iemand kan stellen? Leer je meer als je sneller je fouten toegeeft?
Wat kan ons van de plicht om zelf iets van het leven te maken, ontslaan? Als het leven geen zin zin heeft, kan je die er dan zelf aan geven? Ken jij sluiproutes om aan je verantwoordelijkheid te ontkomen? Hoeveel keer per dag maak jij je aan kwade trouw schuldig? Is er nog een hoger doel dan je eigen leven? Zijn waarden welomschreven codes? Is de wereld een kant-en-klaar gegeven? Moet je de moraal buiten jezelf plaatsen om te kunnen gehoorzamen? Wat maakt jou machteloos? Kan je door kunst schrikken? Kan je verbeelding gewelddadig zijn? Zijn er onbeantwoordbare vragen? Is excellent-zijn belangrijk? Is humor slecht? Wat ervaar je bij het zien van andermans ongeluk? Wat veroorzaakt de lach? Heb je een gebrekkig verstand als je veel lacht? Staat alles in de genen geschreven? Is een gelijke verdeling van bezit rechtvaardig? Waar zit jouw identiteit? Zie jij de ander als subject of als object? Heb je de neiging in een vreemdeling een vijand of een vriend te zien? Biedt klonen uitkomst aan onvruchtbare koppels? Kan je je geest net als je lichaam laten verbouwen? Vind jij rationele controle belangrijk of moet je jezelf weleens kunnen laten gaan? Heb je geleerd je begeerten te onderdrukken? Wat is beter: gepassioneerde of rationele liefde? Is schoonheid een idee in een geliefd lichaam of het geliefde lichaam zelf? Zijn geliefden uitwisselbaar? Is geen enkele liefde moreel zuiver? Moet je van passie afzien om de echte liefde te vinden? Is liefde aards? Wat is voor jou een levensecht leven? Kan jij het bewustzijn verklaren? Wat is het verschil tussen een stoffige en een levendige geest? Is het wezenlijke van de mens zijn uiterlijke gedaante? Kan jij alles duidelijk zeggen? Moet kunst verleiden om kunst te zijn? Interpreteer jij je waarnemingen? Waarom zijn intellectuelen zo vaak tegen het kapitalisme en het materialisme? Is verandering eeuwig? Waaneer ben je zelfstandig? Waarin ligt de waarde van kunst? Kan je inzicht in abstracte kunst hebben? Kan je wetenschappelijke en artistieke creativiteit in een en dezelfde persoon vinden? Is een ironische bril opzetten nuttig? Wat zou jij kritisch willen onderzoeken? Is het leven maar een lange hindernisbaan? Kan jij je volledig in je daden verliezen? Weet jij altijd wat je wil? Wil je altijd wat je weet? Heeft de wereld alleen die betekenis die jij eraan geeft? Kan je de waarheid ontlopen als die in jouw ogen niet bestaat? Heeft de zin van het leven iets te maken met persoonlijk geluk? Is geluk een zaak van levenswijsheid? Ben je niet meer gelukkig als je je nergens over kan verwonderen? Is de werkelijkheid meer dan wat de wetenschap erover zegt? Is het goed om van de boom der kennis te eten? Is leren denken als het temmen van een wild paard? Gaat jouw denken gestroomlijnd? Orden jij je gedachten? Is je mening gebaseerd op het kunstvoorwerp of op de waardering van het kunstvoorwerp? Drukt een moreel oordeel de emotie uit van een individu? Wie kan aan de staten bindende normen stellen? Is een multi-etnische wereldgemeenschap goed? Wat wordt er van Europa als de Europese Unie als een plumpudding in elkaar zakt? Wat kan je doen om de holocaust in de toekomst te voorkomen? Kan je de wereld verbeteren door het kwaad uit te roeien? Is ongerepte natuur belangrijk voor jou? Is de natuur van de mens ongerept? Hoe ben jij milieubewust geworden? Zal de democratie een ecocratie worden? Is sociale controle belangrijk voor de vorming van je geest en je geweten? Welke specialisten kennen de ware aard van de natuur het best? Is jouw natuur ook de mijne? Waarom willen we steeds groter, meer, beter, sneller? Kan filosoferen een daad van verzet zijn? Wat gebeurt er als je naar een schilderij kijkt? Zit er een gevoel van schoonheid in je verborgen? Kan een schilderij je zowel aantrekken als afstoten? Hoe kan je een vastgeroest verstand het best voorkomen? Hoe geef jij zin aan je leven? Maakt taal ons tot wat we zijn? Is de mens van nature een edele wilde of een wilde edele? Hoe hou jij rekening met anderen? Hebben de genetische verschillen sociale gevolgen voor de mensen? Hebben sociale verschillen genetische gevolgen voor de mensen? Is er in onze maatschappij ruimte voor altruïsme? Welk belang dient een ouder als hij voor zijn kinderen zorgt? Komt het moorden van een natuurlijk instinct? Wat zijn de belangrijkste kenmerken van ons bestaan? Kan jij goed kijken? Waarom is de ideale rechter geblinddoekt? Waar vind je de ware kennis? Wat is de relatie tussen jouw persoonlijke mening en de algemene kennis? Verberg jij je ook een beetje voor de wereld? Moet je leren aandachtig te zijn? Kan je met de kunst de waarheid vinden? Moet je je eigen fantasie temmen om de waarheid te kunnen zien? Zoek je soms troost in je fantasie? Wat is goede en slechte kunst? Waarom is een kunstvoorwerp voor de een mooi en voor de ander lelijk? Is absolute kennis mogelijk? Wanneer zullen gevoel en verstand eindelijk eens ophouden met vechten? Waar komen onze principes vandaan?	Worden we beter dankzij de vooruitgang of zinken we steeds dieper weg? Wat kan jou inspiratie en hoop geven? Welke taal geeft het beste beeld van de werkelijkheid? Welke taal dient het best jouw doel? Is het onderscheid tussen schijn en werkelijkheid belangrijk voor jou? Slaat het verstand op tilt als het hard spreekt? Hoe kan je je eigen leven het beste vormgeven? Wat is er nu belangrijk in het leven? Hoe blijf je geestelijk gezond? Wat is belangrijker: rijk worden of voor je ziel zorgen? Is het leven van alledag het werkelijke leven wel? Hoe leer je omgaan met je gevoelens? Kan jij gemakkelijk afstand nemen van de dingen om je heen? Moet je ervoor zorgen dat sommige emoties buiten de deur gehouden worden? Zit in elk oordeel wel een misvatting? Zijn waarheden maar gedachteconstructies? Wat is de beste manier om onzekerheid te vermijden? Ben je op zoek naar een hoog of naar een oppervlakkig geluk? Is denken een soort navigeren? Waar gaat de reis naartoe als je blijft doordenken? Wat doe je liever: snel of langzaam leven? Waarom brengt de mens kunst voort? Waarom kan je door de kunst boven jezelf uitstijgen? Wat is het schoonste dat je tot nu toe gezien hebt? Wat drijft de kunstschilder om de hele dag aan de streep op zijn abstracte schilderij te werken? Kan iedereen kunstenaar zijn? Waarom leven zo veel kunstenaars een marginaal bestaan? Welke kunstenaars behoren tot de gevestigde orde? Bestaat er een typisch vrouwelijke en mannelijke natuur? Waarom is er eigenlijk iets en niet veeleer niets? Word je meer mens als je filosofeert? Is filosofie niet meer dan een reflectie van het denken over zichzelf? Leidt filosoferen onherroepelijk naar een ondenkbaar, ongrijpbaar zijn? Kan je zelf de juistheid van je zelfbegrip bepalen? Leid jij een authentiek leven? Waarom zijn sommigen zo passief? Wanneer word je passief? Kan je jezelf opnieuw ontwerpen? Vluchten we als we ouder worden in de gewoonten? Lost in elke massa het individu op? Vermaak jij je zoals men zich vermaakt? Wat moet je doen om vervreemding te voorkomen? Doe jij vastbesloten en met heel je hart wat je doet? Rukt de techniek de mens steeds meer van de aarde los? Heeft de mens de technische ontwikkelingen in de hand? Zal er ooit een onfeilbare computer bestaan? Moet je de ander helpen als je hem/haar kan helpen? Word jij later gereduceerd tot een radertje in het Grote Systeem? Gaat de mensheid tenslotte ten onder aan een gebrek aan wederzijds vertrouwen? Is de beste manier om je in deze wereld staande te houden je er uit terug te trekken? Ben je onverantwoord bezig als je de ander vertrouwt? Is het wel gezond om te wantrouwen? Ga jij je eigen weg als je van tevoren weet dat die reis eenzaam zal zijn? Is het vertrouwen in de ander de basis om goed te kunnen samenleven? Onttrekken emoties zich aan de taal? Kan jij originele vragen verzinnen? Is alle kennis waar? Geldt het verbod op drugs a priori of a posteriori? Heb je iets aan het voortdurend uitwisselen van elkaars meningen? Heb je niemand die je vergeven kan als je niet in God gelooft? Waarom wordt er in liedjes zo vaak over liefde gezongen? Zijn mensen van nature morele wezens? Hoe ontstaat het gevoel voor rechtvaardigheid? Is seks hetzelfde als liefde? Kan seks zonder liefde? Kan liefde zonder seks? Waarom moeten wij zonodig mooi zijn? Word je als man/vrouw geboren of word je tot man/vrouw gemaakt? Wanneer is een décolleté te laag? Wat is het verschil tussen een gewoonte en een verslaving? Waar bevindt zich het ik? Wat is de beste manier om wijs te worden? Heb jij een helder idee van wat mooi, goed en zinvol is? Schieten woorden tekort in het benoemen van emoties? Is consumentisme een compensatie voor het verlies van medezeggenschap in de samenleving? Beantwoordt consumeren aan een diep verlangen in mensen? Heb je minder last van je geweten als je je overgeeft aan je lusten en je verlangens? Overlaadt het geweten je met schuldgevoelens als je af en toe niet aan je lusten en verlangens toegeeft? Is het leven vergankelijk? Kan jij je levenslot gemakkelijk dragen? Waardoor wordt vooruitgang gedreven? Koloniseert het kapitaal? Moeten alle marginale identiteiten door de meerderheid erkend worden? Moeten alle verschillen van mening getolereerd worden? Is Eurocentrisme beter dan nationalisme? Heeft de tolerante mens geen wraakgedachten meer? Op welk volk wordt het meest neergekeken? Welke klasse wordt het meest uitgebuit? Kan het kapitalisme zonder uitbuiting wel voortbestaan? Wanneer is euthanasie nodig? Mag de arts zich bemoeien met het ondraaglijk lijden van zijn patiënt? Is hulp bij zelfdoding een kille verstoting? Is er een verschil tussen liefde en verliefdheid? Hoe komt het dat je zo van slag bent als je verliefd bent? Is verliefdheid een vorm van dwaasheid? Waarmee kan je het grootste geluk bereiken? Kan je verliefd worden op iemand die er lelijk uitziet?	Spreek jij weleens onder het mom van zelfexpressie? Overheerst in de wereld het gevoel van bedruktheid? Kan het gevoel van geluk lang duren? Waarom duurt treurnis langer dan plezier? Wat is de bron van ongenoegen? Wat maakt ons tot een in onszelf gekeerde eenling? Gaan de woorden met jou weleens op de loop? Berust al je kennis op je naïeve alledaagse ervaring? Weet je maar bitter weinig als je in je leven nog niet veel hebt meegemaakt? Krijg je meer kennis als anderen over hun ervaringen vertellen? Weet je meer als je meer over je eigen leven weet te vertellen? Komt jouw gemeenschapsgevoel voort uit jouw ik-idee? Wat ben je liever: echt of een kopie? Is echte liefde mogelijk? Is onze maatschappij gericht op de zelfontplooiing van het individu? Wat is beter: een verstandshuwelijk of een huwelijk uit liefde? Zijn passionele gevoelens het fundament van een huwelijk? Hoe lang blijft verliefdheid duren? Kan er een perfect evenwicht tussen twee geliefden bestaan? Moet je de ander niet een beetje vernietigen om jezelf te kunnen zijn? Bestaat er moderne liefde? Waaraan heeft de hartstochtelijke liefde een tekort? Wat is beter voor de liefde: lust of vriendschap? Waarom bedriegen geliefden elkaar zo vaak? Is een vaste partner belangrijk? Wanneer geven we onze vrijheid weg? Wanneer durven geliefden elkaar niet vrij te laten? Gaan liefde en seks in een relatie altijd met elkaar samen? Hoe kan je verveling en sleur het beste voorkomen? Zijn we geboren om te werken of om te genieten? Is dat onafhankelijke individu dat je wil zijn, niet een veel te geromantiseerd ideaal? Wat is de beste weg voor je persoonswording? Zijn waarden in alle culturen overal en altijd geldig? Zijn feiten waardevrij? Is het mogelijk om een feit los van waarden vast te stellen? Beïnvloeden de waarden die je hebt ook je manier van waarnemen? Is het mogelijk een feit te registreren zonder een theorie? Op welke gronden kan je zekerheid hebben dat een feit ook echt heeft plaatsgevonden? Is het mogelijk dat een waarneembaar feit verschillend wordt geïnterpreteerd? Wat is het verschil tussen de uitspraak over een feit en dat feit zelf? Ken jij waarden die onvoorwaardelijk gevolgd moeten worden? Tot hoever kan je een mens veranderen zonder dat hij of zij ophoudt mens te zijn? Welke emotie heeft een dierlijke en welke heeft geen dierlijke oorsprong? Ben je vrij om je eigen cultuur te scheppen? Waar zit het ik in je lichaam? Is het menselijk lichaam een machine? Wanneer is je handelen moreel juist? Is de mens van nature goed? Moet je altijd en overal dezelfde principes hanteren? Moet je altijd mensen helpen, zelfs al schaadt dat je eigenbelang? Wat is het verschil tussen mening en kennis? Welke waarden worden volgens jou op school overgedragen? Is er tussen jou en je vrienden sprake van machtsverhoudingen? Waarom voeren mensen rituelen uit? Doet de kapitalist niets anders dan alleen maar zijn eigenbelang najagen? Kan je de wijsheid van anderen leren? Wanneer is een gedachte origineel? Wanneer is een verandering een verbetering? Wat is beter: een reguliere of een alternatieve geneeswijze? Mag de politiek zeggenschap hebben over de wetenschap? Waarom bestaat het kwaad? Bestaan er mensen die nog nooit aan de zin van het leven getwijfeld hebben? Is het feit dat we doorgaan een absolute zekerheid? Heb jij behoefte je bestaan te verankeren in een definitief erkende waarheid? Wat bemoeilijkt de persoonlijke zoektocht? Is het verstand beperkt aangeboren of aangeboren beperkt? Hoe groot is jouw verlangen naar de waarheid? Waarom is filosofische vragen stellen zo lastig? Heb je soms een gebrek aan vertrouwen in de waarheid? Bestaan er definitieve antwoorden op filosofische vragen? Bestaat er een metafysische waarheid? Kunnen rede en geloof in harmonie met elkaar zijn? Bevrijdt de wetenschap de geest uit de ketenen van de dogma's? Kan geloof jou uit de nacht der vertwijfeling voeren? Zijn geloof en rede de beide vleugels waarmee de geest zich verheft om de waarheid te kunnen zien? Is elke mens in staat tot zelfbespiegeling en zelfkennis? Bestaat er een hiërarchisch geordend bouwwerk van waarheden? Wat gebeurt er in je hoofd als je je iets herinnert? Wat gaat er mis als je iets vergeet? Vecht je tegen de neiging om je ideeën voorgoed vast te leggen? Waarom boeit je iets terwijl je er geen heldere verklaring voor kan geven? Kan de hogere mens geproduceerd worden? Wanneer komt het einde van de geschiedenis? Wanneer schiet ons invoelingsvermogen tekort? Welke waarden moet de school jou overdragen om jou richting te geven? Ben je al toe aan reflectie? Moeten misdadigers gestraft of veranderd worden? Is filosofie levenskunst? Gaat het in de filosofie eerst en vooral om jezelf? Ben je ook al bezig met het opbouwen van een individuele, praktische ethiek?
printbare versie	home \| inleiding \| socrates \| onderwijs \| vragen \| suggesties \| quizzen \| voorbeelden \| tekeningen \| verantwoording \| links

laatste bijwerking: 09 januari 2005